Jakie czynniki wpływają na (de)centralizację władzy w państwie? Mogą być one natury historycznej (vide Niemcy, przez większość czasu będące po prostu zbiorowiskiem małych księstewek), mogą wynikać z dużego zróżnicowania kraju, zarówno, jeśli chodzi o warunki naturalne (Stany Zjednoczone), jak i pochodzenie etniczne ludności (Hiszpania).

Co równie istotne, ale niestety często przez nieuwagę bądź lekceważenie pomijane, to, równoległe do delegowanych zadań, a więc wydatków, dochody. Zlecanie większej liczby zadań samorządowi terytorialnemu powinno być równoznaczne z przekazaniem większej ilości środków finansowych na ich wykonanie. W przeciwnym wypadku, byłoby to zwykłe uchylenie się rządu od wypełnienia swoich obowiązków – bez dodatkowych pieniędzy, zadania te nie zostaną wykonane przez jednostki regionalne. Skoro już mowa o finansowaniu, naturalne wydaje się, że decentralizacji zadań (wydatków) towarzyszy decentralizacja możliwości (dochodów). Oznacza to dążenie do utworzenia w pewnym stopniu niezależnych finansowo jednostek terytorialnych, pokrywających lokalne wydatki z przychodów lokalnych. Choć takie rozwiązanie może wydawać się naturalne, a nawet pożądane (skoro gospodarujemy za swoje, mamy więcej bodźców do zwiększania efektywności), wiążą się z nim pewne niebezpieczeństwa (o czym jeszcze wspomnimy przy okazji wyliczania argumentów pro rząd).